هزارک - سیدفوادالدین توحیدی در گفتوگویی درباره تاثیر برگزاری جشنواره عودنوازی قشم بر نسل جوان اظهار داشت: مشکلی که در موسیقی ایران اتفاق افتاده این است که رابطه نسل جدید با فرهنگ کاملا قطع شده است. به عنوان مثال در حال حاضر حتی یک نوجوان یک خط شعر حفظ نیست و این به علت سیاستهای غلطی است که رسانه ما و صداوسیما داشته که سازهای موسیقی را نشان ندادند و متاسفانه رابطه نسل جوان با موسیقی کاملا قطع شده است. چنین جشنوارههایی میتواند موثر باشد و نسل جوان را با هویت ایران آشنا کند.
وی گفت: ساز عود، سازی است که ریشه ایرانی دارد و متاسفانه در دنیا به عنوان ساز ترکی و عربی شناخته میشود. برگزاری چنین جشنوارههایی و به تدریج بینالمللی شدن آن میتواند گفتمان موسیقایی را ایجاد کند تا بتوانیم از هویت ایرانی این ساز دفاع کنیم و این بهترین اتفاقی است که میتواند این جشنواره را رقم بزند.
توحیدی درباره آثار شرکتکنندگان جشنواره عودنوازی قشم بیان کرد: آثار، خیلی پیشرفت داشتند؛ در یک دهه اخیر، به اندازه دهها دهه یا شاید یک سده رشد میبینیم. در پنجاه سال گذشته ما سه نوازنده عود در کشور داشتیم و در حال حاضر در یک جشنواره حدود ۱۴۰ نوازنده، اثر ارسال کردند که این اتفاق خیلی خوبی است و از استقبال این تعداد هنرمندان از نخستین دوره جشنواره حیرت زده شدم. اگر این جشنواره هر سال برگزار و شناختهتر شود، شرکتکنندگان بیشتر خواهد شد و این اتفاق خیلی خوبی است.
عضو هیات داوران نخستین جشنواره ملی عودنوازی قشم با بیان اینکه تعداد شرکتکنندگان در بخش جوان این جشنواره نسبت به بخش بزرگسال کمتر بود، اظهارداشت: اگر این جشنواره تبلیغ بیشتری داشته باشد، میتوانیم نوجوانان بیشتری را جذب کنیم و آینده روشنتری در زمینه نوازندگی عود خواهیم داشت؛ چون آنان فردا را میسازند و هر چه روی این قشر بیشتر کار شود، خیلی بهتر است.
لزوم فرهنگسازی حضور بانوان در موسیقی نواحی
توحیدی با اشاره به تعداد کمتر بانوان شرکتکننده در جشنواره عودنوازی قشم نسبت به آقایان گفت: به خصوص در بخش نواحی، تعداد بانوان شرکتکننده کم بود و فقط یک نفر شرکت کرده بود. این موضوع هم به این علت است که هنوز در موسیقی نواحی، یکسری تعصبات وجود دارد که فکر میکنند خانمها نباید به سمت موسیقی بروند. با این مساله در جشنواره سُرنانوازی که دو سال گذشته به صورت بینالمللی برگزار کردیم نیز مواجه بودیم. دو خانم را میشناسم که سُرنانوازی را به تازگی آغاز کردند. باید فرهنگسازی در این حوزه صورت بگیرد اما در موسیقی کلاسیک ایرانی چنین مشکلی وجود نداشت و تعداد شرکتکنندگان قابل توجه بود.
وی درباره آینده جشنواره عودنوازی قشم افزود: قشم برای نخستین دوره جشنواره با انتخاب علی ثابتنیا به عنوان رییس که تجربههای اجرایی بسیاری در این حوزه دارد و حضور استاد کامکار نوازنده شاخص عود و هیات داوران از هنرمندان شاخص این حوزه، اقدام قابل توجهی انجام داده است.
نکاتی برای بینالمللی شدن جشنواره
عضو هیات داوران نخستین جشنواره ملی عودنوازی قشم بیان کرد: اگر بخواهیم سال آینده این جشنواره به سمت بینالمللی پیش برود، مشکل اساسی ورود شرکتکنندگان خارجی به جزیره قشم است و باید پرواز مستقیم از کشورهایی همچون ترکیه و قطر به این جزیره وجود داشته باشد؛ مسافران خارجی برای حضور در منطقه آزاد قشم نیاز به ویزا ندارند اما در شرایط حاضر، به دلیل نبود پرواز مستقیم به این جزیره، باید ابتدا به تهران بروند و ویزا دریافت کنند.
وی افزود: همچنین برای بینالمللی شدن جشنواره عودنوازی قشم باید رایزنان فرهنگی ایران در کشورهای مختلف برای این جشنواره تبلیغ کنند و یک پلی میان هنرمندان موسیقی آن مناطق با هنرمندان موسیقی ایران باشند و بتوانند این جشنواره را به آنان معرفی کنند. در آن شرایط ما میتوانیم از سایر کشورها شرکتکننده داشته باشیم و گرنه اگر بخواهیم دو سه کشور را دعوت کنیم. دیگر این رویداد بینالمللی نخواهد شد و تنها چند هنرمند خارجی به عنوان مهمان در این رویداد حضور خواهند داشت و دیگر رقابتی هم نمیشود.
اختصاص جشنواره به یک ساز
توحیدی درباره لزوم اختصاص جشنوارهای به ساز عود به صورت مجزا با توجه به برگزار شدن جشنواره موسیقی نواحی گفت: از اولین دوره جشنواره موسیقی نواحی تاکنون با سمتهای مختلف در آن حضور داشتم. جشنواره موسیقی نواحی یک نوع ویترین از کل موسیقی نواحی ایران است و موسیقیهایی همچون سوگ، موسیقی کار، موسیقی مذهبی و شادیانه با سازهای مختلف در آن حضور دارند.
این پژوهشگر موسیقی افزود: برگزاری جشنوارههایی تخصصی برای یک ساز موسیقی همچون سُرنا، نی و نیانبان خیلی میتوانند بیشتر از جشنوارههای موسیقی نواحی مفید باشند و هر چقدر تعداد آنها بیشتر باشد، میتواند نتایج بیشتری داشته باشد و گلچینی از برگزیدههای این جشنوارهها، در جشنواره موسیقی نواحی ایران شرکت کنند.
فراخوان نخستین جشنواره ملی عودنوازی قشم به دبیری ارسلان کامکار در راستای ایجاد زمینه فعالیتهای هنری در حوزه عودنوازی و ارتقای سطح فرهنگی مرتبط با موسیقی منطقه با توجه به فرهنگ موسیقایی خلیج فارس و رواج ساز عود (بربت) در زندگی اقوام ساکن در سواحل جنوبی ایران، چهارم دی ماه امسال در دو رده سنی جوان (تا ۱۸ سال/ متولدین ۱۳۸۴ و پس از آن) و بزرگسال (متولدین ۱۳۸۳ و قبل آن) در دو بخش دستگاهی و نواحی، در مقیاس ملی (سراسر کشور) به صورت رقابتی و در دو مرحله منتشر شد.
با پایان مهلت فراخوان، ۱۳۷ نفر، ۱۵۷ اثر را به دبیرخانه ارسال کردند که از بین آثار ارسالی، ۳۶ هنرمند به مرحله نهایی راه پیدا کردند.
از بین آثار ارسالی، ۳۶ هنرمند به مرحله نهایی راه پیدا کردند که اجراهای آنان با حضور ۱۱ داور؛ احمد بیت سیاح، نوشین پاسدار، محمد پیری، سید فوادالدین توحیدی، حمید حاصلی، علی رادمهر، نجمه صغیر، شهرام غلامی، محمد فیروزی، مرتضی کریمی و مجید ناظمپور ۱۶ و ۱۷ اسفندماه در تالار آیینه جزیره قشم داوری شد.
آیین اختتامیه نخستین جشنواره عودنوازی قشم ۱۸ اسفندماه ساعت ۱۹:۳۰ در قلعه پرتغالیهای این جزیره برگزار میشود.
منبع: ایرنا